Zoals ik het zie, kan het twee kanten op. Of ik heb gelijk en iedereen rommelt maar wat aan. Of… ik ben verschrikkelijk arrogant en zie ik het helemaal verkeerd. Nu ik het opschrijf, lijken de twee richtingen geen van beiden echt positief.
Uitdagende kunstenaars
Afgelopen donderdag (4 feb.) stapte ik vol verwachting de Cruise Terminal in Rotterdam binnen voor het Art Rotterdam evenement. De korte omschrijving van dit kunstevenement klinkt beter in het Engels dus bij deze: International Art Fair of the Netherlands.
De langere omschrijving, in het Nederlands:
“Art Rotterdam is DE beurs om opkomend talent te ontdekken en de nieuwste ontwikkelingen in de beeldende kunst te volgen. Zeventig internationale galeries, die zijn geselecteerd op basis van kwaliteit, actualiteit en eigenzinnigheid, presenteren hun meest uitdagende kunstenaars in de prachtige vertrekhal van de Holland Amerika Lijn. Art Rotterdam is door zijn hoge kwaliteit en levendige atmosfeer een niet te missen evenement voor de internationale kunstliefhebber geworden.”
Na het lezen van zo’n mooie beschrijving dacht ik meteen: ‘Daar moet ik bij zijn!’. Mijn persoonlijke vijf-jaren-plan voorziet in een einddoel dat dicht bij het exposeren op een dergelijke beurs komt, dus nu beginnen met m’n ‘huiswerk’ leek me geen verkeerd plan.
Feestje!
Laten we niet beginnen bij het begin want het parkeren bij de Cruise Terminal was een ramp. Goed voor het evenement want veel auto’s betekent ook veel bezoekers. Niet fijn voor de bezoekers want veel auto’s betekent ook weinig parkeerplekken. Maar hé, de organisatie van het evenement had dat al aangekondigd dus ik moet niet zeuren.
Bij de ingang van de beurs kreeg ik meteen een klein, dik boekje in mijn handen gedrukt. Het bleek de Kunstcatalogus te zijn. Niet verkeerd want het boekje zag er niet bepaald uit of het bij de eerste de beste copyshop was gedrukt. Het kunstfeestje kon beginnen!
De witbemuurde hokken, zoals veel evenementenbeurzen hebben, voorzagen de internationale galeries van mooie presentatie-ruimten. Iedere gallerie was duidelijk helemaal vrij in het indelen en wijze van presenteren van hun key artists. En juist over die laatste twee woorden; key artists, struikelde ik. Figuurlijk gezien dan. Met een internationale kunstbeurs als decor en een gemiddelde presentatieruimte van 40 m2 zou je verwachten dat er adembenemende, unieke, state-of-the-art kunst wordt opgehangen.
Design is toepasbare kunst
Als ik welgeteld tien kunstwerken ben tegengekomen die ik in mijn huis zou willen opnemen, is het veel. Tien! Kan iemand mij vertellen waarom ik €3400,- zou willen neertellen voor een vergeeld, ietwat verkreukeld, goedkoop stuk papier van één bij anderhalve meter met daarop een snelle, kinderlijke tekening van een twee mensen bestaand uit één zwarte doorgetrokken penseelstreek? Kan iemand mij vertellen hoe gallerieën maandelijks zoveel winst maken dat ze überhaupt kunnen overleven?
Zoals ik aan het begin van dit artikel al zei; het kan twee kanten op. Of ik snap werkelijk geen bal van kunst en ben ik hopeloos naief. Of ik geef de mening van velen als ik zeg dat sommige kunstenaars en galleries zichzelf véél te serieus nemen.
Een tijdje terug las ik iets over de definitie van kunst. Kunst is de unieke combinatie van een creatief idee en technisch beter-dan-gemiddelde uitvoering. Zonder een direct aanwijsbare toepassing natuurlijk. Anders is het geen kunst. Dan wordt het design. Design is toegepaste kunst. Heeft het een functie dan is het design. Is het functieloos dan is het kunst.
Vergrootglas
Ik snap dat een kunstenaar uiting wil geven aan een bepaald gevoel. Of idee. Begrijp mij nu niet verkeerd. Ik ben geen kunsthater. Ik kan kunst zeker wel waarderen. Sommige sculpturen vind ik fantastisch omdat ze een bepaald gevoel of gedachtengang haarscherp overbrengen. Een detail of een ‘klein gevoel’ waar een ander persoon letterlijk en figuurlijk over heen stapt wordt door de kunstenaar feilloos onder een vergrootglas gelegd. De boodschap van de kunstenaar is dan: kijk! Kijk! Kijk hoe mooi dit pluisje op de bank eruitziet! Ik kan daar wel in meegaan.
Maar potloodtekeningen die gemaakt lijken te zijn door een kind van hooguit twee jaar oud horen naar mijn idee niet op een voetstuk geplaatst te worden. De boodschap van een dergelijk kunstwerk zou kunnen zijn dat ook kindertekeningen van een adembenemende schoonheid (en kinderlijke onbevangenheid) kunnen zijn. Ok. Geen problemen mee. Maar als kinderlijkheid je boodschap is, werk dát dan op een bepaalde manier uit waardoor het kunstwerk mooi wordt. In idee én uitvoering.
Echte kunst
Het is allemaal zooo persoonlijk. Wat mooi is voor de één, is bagger voor de ander. Maar persoonlijk zou ik graag pas veel geld neertellen als ik weet dat het kunstwerk ook bloed, zweet en tranen heeft gekost. En tijd. Veel tijd. Of een mindblowing idee weergeeft. Hang eens een gallerie vol met kindertekeningen. Netjes en chique gepresenteerd, als ‘echte’ kunst. Kindertekeningen gemaakt door échte kinderen. Hang vervolgens een aantal verborgen camera’s op die de reacties van de galeriebezoekers registreert. Die registratie wordt vervolgens in een andere ruimte op een groot scherm getoond. Mijn boodschap: de kunstwereld neemt zichzelf veel te serieus. Ik had in de periode van het Dada’isme moeten leven.
Eerlijk
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat mijn ongenuanceerde tirade hierboven natuurlijk niks met het evenement Art Rotterdam te maken heeft maar meer met kunst in het algemeen. Het evenement leek mij prima georganiseerd en volgend jaar zou ik er zeker opnieuw een kijkje nemen. Al was het alleen al om snel een overzicht te krijgen van de hedendaags moderne kunst.
Object Rotterdam
Een ander verhaal was het aan Art Rotterdam gekoppelde en in het Rotterdamse Las Palmas residerende Object Rotterdam dat (logisch) interieurvormen en tastbare zaken als sierraden tentoonstelde.
De korte, Engelstalige omschrijving luidde: ‘International Fair for the Autonomous design’.
De langere, Nederlandse omschrijving:
“Object Rotterdam is de internationale beurs voor autonoom design en vindt gelijktijdig met Art Rotterdam plaats in het tegenoverliggende gebouw Las Palmas. Twintig internationale deelnemers tonen op Object Rotterdam unieke of in kleine oplage geproduceerde objecten uit de wereld van actueel design, crafts en sieraden. Object Rotterdam legt het snijvlak bloot tussen design en beeldende kunst en is de plek om de laatste ontwikkelingen hierin te ervaren.”
Het ticket voor Art Rotterdam was ook meteen geldig voor Object Rotterdam. En dat was fijn want Object Rotterdam bleek een verademing in tegenstelling tot Art Rotterdam.
Dat er een duidelijke gebruiksfunctie aan de objecten is gekoppeld, bleek erg aangenaam voor mijn onderontwikkelde, naieve kunst kop. Voor Janette was het al vanaf het eerste moment duidelijk dat Object Rotterdam meer haar ding was. Bovendien bleek dat ze veel dingen al eerder had gezien, door haar never-ending onderzoek en rondsurfen voor haar weblog Stylingblog.nl.
De prijzen voor de objecten én de kunst rijzen de pan uit als je het mij vraagt. Het zal wel een economisch ding zijn, van vraag en aanbod. Maar bij Object Rotterdam kon ik me nog wel een vraag voorstellen bij het goeddoordachte en doorontwikkelde aanbod. Bij de kunst van Art Rotterdam kon ik me dat minder voorstellen. Wie weet gebeurt het nog eens dat ik al schoppend en scheldend op De Kunstwereld met mijn, veel te dure, kunst op Art Rotterdam hang en Janette met haar mooi ontworpen en terecht dure interieurproducten tegelijkertijd op Object Rotterdam te zien is.
Relevante blog artikelen op Designia.nl
YouArt.nl – Social Network voor en door kunstenaars
Stylingblog.nl – Weblog over interieur, design en productontwerp
28 gratis inspirerende design PDF-magazines (e-zines)
Interview Michiel Nagtegaal in Advanced Photoshop magazine
XXX Legs – Knikkende knieëen-kunst van kunstenaar Ian Aleksander Adams
Andere relevante links
‘Calligraffiti van Niels ‘Shoe’ Meulman’ – Blogartikel op weblog Michiel Nagtegaal
Stylingblog.nl – Weblog over interieur, styling en productontwerp
Art Rotterdam – International Art Fair of the Netherlands
Object Rotterdam – Internation Fair for Autonomous Design
